Nieuws over de beveiligingsbranche: Waarom beveiligingsbedrijven ruzie maakten over de Schiphol-deal

Onlangs heeft de rechter in Amsterdam een belangrijke uitspraak gedaan over de aanbesteding van het beveiligingscontract. Twee grote beveiligingsbedrijven, G4S en CTSN, stapten naar de rechter. Ze waren het niet eens met de keuze van Schiphol voor de drie winnaars: I-SEC, Securitas en Trigion.

Waarom moest de rechter erbij komen?

Omdat dit niet alleen over geld gaat, maar ook over jouw baan als beveiliger en jouw arbeidsvoorwaarden. De verliezers zeiden dat de aanbesteding niet eerlijk was gegaan. Laten we eens kijken waarom zij de strijd aangingen.

Waarom deze aanbesteding zo belangrijk is voor jou als beveiliger

Dit hele gedoe rond de aanbesteding heeft direct te maken met jouw werk. Schiphol wilde met deze grote klus drie bedrijven kiezen die de beste prijs-kwaliteitverhouding konden bieden. Maar wat is “kwaliteit” in jouw vak? Dat ben jij! Goede kwaliteit betekent genoeg bevoegde, uitgeruste en gemotiveerde collega’s. Je leest en hoort vaak over tekorten in de beveiliging en het belang van goede roosters en een leefbaar loon.

De bedrijven die naar de rechter stapten, vonden dat de winnende bedrijven veel te goedkoop hadden ingeschreven. En als een bedrijf te lage prijzen afspreekt, zijn velen bang dat er over jouw rug wordt bezuinigd. Dat is de grootste angst: dat lage prijzen uiteindelijk leiden tot slechtere roosters, kortere diensten of meer onzekerheid. Dit is de kern van de ruzie: de angst dat de winnende biedingen onrealistisch zijn en niet kunnen zorgen voor het personeel.

Het grote bezwaar: vechten tegen te lage prijzen

Het belangrijkste punt dat G4S en CTSN aanvochten, ging over de centen. CTSN zei dat hun eigen prijs niet te hoog was. Ze vonden juist dat de winnende partijen (I-SEC, Securitas, Trigion) hadden ingeschreven met prijzen die “abnormaal laag” waren. Abnormaal lage prijzen zijn verdacht in een aanbesteding. Het kan betekenen dat een bedrijf later niet kan leveren wat het belooft, of dat ze hun kosten verkeerd hebben berekend.

G4S had dezelfde zorg. Zij beweerden dat de inschrijvingen van Trigion en I-SEC niet klopten, omdat ze werkten met tarieven die onrealistisch waren. Met andere woorden: je kunt het gevraagde werk op Schiphol niet goed doen voor die prijs, tenzij je op iets belangrijks bezuinigt. En dat “iets belangrijks” is vaak het personeel.

CTSN maakte zich ook specifiek zorgen over de arbeidsvoorwaarden. Zij zeiden dat de winnende partijen de gestelde eisen van Schiphol niet zouden nakomen, omdat ze te veel zouden werken met korte diensten en flexibele krachten. Dit is een heel relevant bezwaar voor jou als beveiliger, omdat het over de stabiliteit en de kwaliteit van je baan gaat. Schiphol eiste juist dat de bedrijven zoveel mogelijk vaste krachten zouden inzetten die aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden kregen.

De verliezende bedrijven vroegen de rechter om Schiphol te verplichten de inschrijvingen van de winnaars opnieuw te onderzoeken op deze punten.

Andere bezwaren: de beoordeling van kwaliteit

Naast de prijzen waren er ook klachten over hoe Schiphol de kwaliteit van de inschrijvingen had beoordeeld. Want bij zo’n aanbesteding telt niet alleen de prijs, maar ook het plan van aanpak (de ‘visie’ genoemd). De bedrijven die naar de rechter stapten, vonden dat de manier waarop Schiphol de plannen had beoordeeld, niet duidelijk genoeg was en fouten bevatte. Ze vonden dat hun eigen plannen beter waren en dat ze een hogere score verdienden. De kwalitatieve eisen gingen bijvoorbeeld over de:

• Passagierservaring;
• Kwaliteit van het werk;
• Hoe robuust de beveiligingsoperaties waren.

G4S had ook kritiek op de beoordelingscommissie van Schiphol. Ze zeiden dat de beoordelaars niet deskundig genoeg waren of niet goed op de hoogte waren van de aanbestedingsstukken.

De uitspraak van de rechter: Schiphol wint

Uiteindelijk heeft de rechter Schiphol gelijk gegeven. De rechter oordeelde dat Schiphol niet onrechtmatig of onzorgvuldig had gehandeld. Alle vorderingen van G4S en CTSN werden afgewezen.

Dit zijn de belangrijkste redenen van de rechter:

• Geen bewezen fouten: De rechter vond dat G4S en CTSN niet aannemelijk konden maken dat Schiphol was afgeweken van de regels. De bewering dat de beoordeling niet klopte of dat er fouten zaten in de scores, was onvoldoende bewezen. De rechter stapt ook niet zomaar op de stoel van de beoordelingscommissie om zelf punten te geven.
• Onvoldoende bewijs lage prijzen: Over de vermeende lage prijzen zei de rechter dat CTSN slechts speculeerde dat de winnaars waren uitgegaan van onrealistische aannames. Schiphol had de prijsmodellen wel degelijk getoetst.
• Te laat met bezwaar (rechtsverwerking): De rechter wees erop dat je als inschrijver proactief moet zijn. Als je een bezwaar hebt tegen de regels of de richtprijzen in de aanbesteding, dan moet je dit op tijd melden, desnoods door direct naar de rechter te gaan voordat je inschrijft. Zowel G4S als CTSN had bepaalde bezwaren te laat, namelijk pas na de gunningsbeslissing, ingediend. Dit is het juridische punt van ‘rechtsverwerking’.

Wat betekent dit voor jouw werk als beveiliger?

De uitspraak betekent dat de contracten voor de beveiliging op Schiphol definitief naar I-SEC, Securitas en Trigion gaan. De verliezers konden niet bewijzen dat er fundamentele fouten waren gemaakt. Voor jou als beveiliger betekent dit dat deze drie bedrijven nu de beveiliging in de drie verschillende delen van de luchthaven gaan uitvoeren. Omdat het contract tien jaar loopt, zorgt dit voor stabiliteit op de lange termijn. De kritiek op de lage prijzen en de inzet van flexwerkers is door de rechter niet overgenomen. Het is nu aan de winnende bedrijven om aan te tonen dat ze de afgesproken kwaliteit kunnen leveren zonder in te boeten op jouw arbeidsvoorwaarden.