Kapitaalvermindering van je B.V. (afstempelen van aandelen)

Waarom een kapitaalvermindering?

Heel vaak is het formele kapitaal van een vennootschap hoger dan volgens de huidige wetgeving nodig. In het verleden moest je bij het oprichten van een B.V. in alle gevallen minimaal € 18.000,00 aan kapitaal in de B.V. storten, dit noemen we ook wel het geplaatste en gestorte kapitaal. Tegenwoordig is dit niet meer in alle gevallen vereist en volstaat heel vaak een geplaatst en gestort kapitaal van maar € 1,00.

Waarom wordt er dan nog steeds vaak een groter kapitaal gestort dan het genoemde bedrag van € 1,00?

In veel gevallen heeft dit te maken met het feit dat er bij de oprichting van de B.V. geen geld is gestort, maar de bestaande onderneming is ingebracht; met andere woorden voor de aandelen in de B.V. is “betaald” met de bestaande onderneming van de oprichter. In verband met de bij een inbreng geldende (fiscale) regels moet in deze gevallen meestal een veel hoger kapitaal aangehouden worden dan het genoemde bedrag van € 1,00.

Soms is er bij de oprichting van de B.V. voor gekozen geen hoog aandelenkapitaal te plaatsen, maar is er in plaats daarvan voor gekozen om een zogenaamde agioreserve te vormen. Deze agioreserve geldt als eigenvermogen van de B.V., maar betreft dus geen aandelenkapitaal.

Nu is het vaak mogelijk om het geplaatste en gestorte kapitaal van de B.V. later weer te verminderen. Dat betekent dat je (een groot deel van) het kapitaal dat je destijds hebt gestort, nu weer naar privé kunt halen. Vaak kan zo’n terugbetaling zelfs belastingvrij!

Bij een B.V. die is opgericht onder de oude regels kan vaak direct worden overgegaan tot deze terugbetaling. Bij een B.V. opgericht naar de huidige regels moet meestal een termijn van drie jaar na de oprichting in acht worden genomen voordat het kapitaal kan worden verminderd.

Hoe werkt het afstempelen van aandelen?

Bij een kapitaalvermindering door middel van het afstempelen van aandelen verlaag je het aandelenkapitaal van de B.V. door de nominale waarde van de aandelen van de B.V. te verlagen. Denk bijvoorbeeld aan het verlagen van de nominale waarde van elk aandeel van € 100,00 naar € 1,00 of zelfs € 0,01 per aandeel. Het verschil kan dan aan de aandeelhouder worden terugbetaald.

Het wijzigen van de nominale waarde van de aandelen (het afstempelen) vindt plaats door middel van een statutenwijziging. In de statuten van de B.V. staat namelijk altijd de nominale waarde van de aandelen in het kapitaal van de B.V. vermeld. Door het wijzigen van deze bepaling wordt het kapitaal van de B.V. feitelijk afgestempeld.

Voor het wijzigen van de statuten van de B.V. is een notaris nodig. De statuten van een B.V. zijn bij de oprichting vastgelegd in een notariële akte, de akte van oprichting. Ook het wijzigen van deze statuten moet door middel van een notariële akte, de akte van statutenwijziging.

Het besluit tot statutenwijziging moet worden genomen door de aandeelhouders van de B.V., waarbij vaak extra eisen worden gesteld aan het aantal uitgebrachte stemmen en het percentage dat voor moet stemmen. Deze laatste extra eisen zijn bij een enig aandeelhouder uiteraard niet van belang.

Afhankelijk van de situatie van de B.V. en de wijze waarop de oprichting heeft plaatsgevonden zal de precieze uitwerking van de afstempeling verschillen.

Met name wanneer er bij de oprichting voor gekozen is een (grote) agioreserve te vormen in plaats van het uitgeven van aandelen aan de oprichter zal een tussenstap nodig zijn om de agioreserve (belastingvrij) aan de aandeelhouder uit te keren.

Indien de uitkering van de agioreserve namelijk direct plaatsvindt aan de aandeelhouder, is hierover dividendbelasting verschuldigd. De tussenstap die daarom moet worden gedaan, is het omzetten van de agioreserve in aandelenkapitaal.

Deze omzetting gaat door de uitgifte van nieuwe aandelen in het kapitaal van de B.V. aan de aandeelhouder, waarbij voor de aandelen wordt “betaald” met de genoemde agioreserve. Nadat de agioreserve is omgezet in aandelenkapitaal kan dit kapitaal zoals hiervoor beschreven worden afgestempeld en terugbetaald. Onbelaste terugbetaling is mogelijk tot maximaal de verkrijgingsprijs van de aandelen, welke veelal bij beschikking zal zijn vastgesteld.

Ook wanneer er geen sprake is van een agioreserve die moet worden omgezet in aandelenkapitaal is er soms een tussenstap van een extra statutenwijziging nodig. Bijvoorbeeld in het geval van een B.V. met een aandelenkapitaal bestaande uit aandelen met een kleine nominale waarde, bijvoorbeeld € 1,00. In dat geval kan het verstandig zijn om eerst de bestaande aandelen samen te voegen tot aandelen met een grotere nominale waarde. Je kunt hierbij denken aan het samenvoegen van 100 aandelen van € 1,00 nominaal tot één aandeel van € 100,00 nominaal.

Welke eisen gelden verder bij het afstempelen van aandelen?

Naast de al eerder genoemde statutenwijziging die nodig is om de vermindering van het aandelenkapitaal te kunnen bewerkstelligen geldt er nog een aantal andere eisen.

De belangrijkste eis is dat de B.V. na de afstempeling voldoende liquiditeit behoudt om aan haar verplichtingen te kunnen voldoen; ook nadat het vrijkomende kapitaal aan de aandeelhouder is terugbetaald. Om dit te controleren moet een zogenaamde uitkeringstoets worden uitgevoerd.

Bij de uitkeringstoets moet het bestuur (de directie) van de B.V. nagaan of het uitkeren van het vrijgekomen kapitaal binnen afzienbare tijd, meestal wordt daarbij uitgegaan van een termijn van een jaar, zal leiden tot problemen met de continuïteit. Het is daarbij goed je te realiseren dat deze toets niet slechts een formaliteit is. Wanneer deze niet of niet goed wordt uitgevoerd is het bestuur bij ontstane problemen persoonlijk aansprakelijk.

Hoeveel je belastingvrij kunt laten terugbetalen, hangt daarbij onder andere ook af van de fiscale verkrijgingsprijs van de aandelen. Daarnaast kan een eventueel pensioen in eigen beheer of een stamrechtenovereenkomst invloed hebben. In deze laatste gevallen zal de B.V. over voldoende vermogen moeten blijven beschikken om aan de uit het pensioen of de stamrechtovereenkomst voortvloeiende verplichtingen te blijven voldoen. Als dat niet (meer) het geval is, dan zal de Belastingdienst de terugbetaling van het aandelenkapitaal zien als een (belaste!) afkoop van deze (pensioen)rechten.

Is afstempelen van aandelen iets voor jou?

Dit is vooral een financiële en fiscale kwestie. Heeft de B.V. voldoende vermogen om uit te keren? Zijn er bijzondere situaties zoals een pensioen in eigen beheer of een lopende stamrechtverplichting?

Maak je hierbij de verkeerde keuzes, dan kan dat verstrekkende financiële en fiscale gevolgen hebben. Maak hierover altijd goede afspraken met je accountant of belastingadviseur, zodat je voorkomt dat je voor onaangename verrassingen komt te staan. Natuurlijk kun je ook altijd met onze collega’s van het notariaat sparren. Bij interesse kun je natuurlijk contact met ons opnemen.